لَاكيدَنَّ اصْنامَكُمْ . . . فَجَعَلَهُمْ جُذاذاً الّا كَبيراً لَهُمْ . . . قرآن مخصوصاً مراسم حج را به عنوان شعاير الهى ياد مىكند و اين آيه : ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَانَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلوبِ در خلال آيات حج وارد شده است . ما در ورقه‌هاى عبادت و ورقه‌هاى توحيد در عبادت و ورقه‌هاى اقسام توحيد گفته‌ايم كه فرق است ميان تعظيم و پرستش . اسلام تعظيم و تواضع را جايز مىداند و پرستش را منع مىكند . فرق ميان پرستش و تعظيم اين است كه پرستش نوعى تقديس و تنزيه و تسبيح و تحميد است ، و گفتيم تسبيح و تحميد و تنزيه از جميع نقايص و همچنين تكبير مختص خداست ، زيرا كاملِ منزه از همهء نقايص خداست و آن كه سپاس مطلق به اوست و اكبر و اعظم مطلق خداست . سجود و ركوع از لحاظ هيئت جسمانى عبادت نيست ، از آن لحاظ عبادت است كه حالتى است كه اختصاص داده شده براى تسبيح و تكبير . لهذا در سجود مىگوييم : « سُبْحانَ رَبِّىَ الْاعْلى وَ بِحَمْدِه » و در ركوع مىگوييم : « سُبْحانَ رَبِّىَ الْعَظيمِ وَ بِحَمْدِه » ، در موقع رفع رأس مىگوييم : « اللَّهُ اكْبَر » و در حال قيام مىگوييم : « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمين » و يا « سُبْحانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لا الهَ الَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ اكْبَر » . تقديس منحصراً بايد براى خدا باشد و يا به خاطر امر خدا . اگر چيزى را به خاطر يك شعار و عنوان يك شعار تقديس كرديم ( نه تسبيح كه براى غير خدا جايز نيست ) مثل احترامى كه به پرچم و علامتهاى ملى مىگزارند ، در واقع احترام به او نيست ، احترام به آن فكر و عقيده‌اى است كه اين پرچم نمايندهء اوست . اين است كه جنبهء شعاريت پيدا مىكند . پس در اينجا دو مطلب گفته شد : يكى اينكه ملاك پرستش ، تسبيح و تكبير و تحميد است كه جز دربارهء كمال مطلق جايز نيست و امكان ندارد خدا اجازه بدهد غير او تسبيح و تكبير و تحميد شود . اما سجود و ركوع از لحاظ هيئت جسمانى عبادت نيست و هيچ عملى عبادت ذاتى نيست . مطلب ديگر اينكه در ميان همهء ملل معمول است كه شعايرى را تقديس و تعظيم مىكنند و از اين كار هدفى دارند . اسلام هم شعايرى دارد و به نص قرآن ، كعبه و حج از شعاير است . در صفحات پيش گفتيم كه كعبه به عنوان « عَلَم » خوانده شده است .